KARDIOLOG; SPECJALISTA CHORÓB WEWNĘTRZNYCH
24-godzinne monitorowanie ciśnienia tętniczego, określane angielskim skrótem ABPM (ambulatory blood pressure monitoring) w ostatnich latach stało się jednak narzędziem szeroko wykorzystywanym w codziennej praktyce klinicznej.
Badania wykazały, że średnie wartości ciśnienia tętniczego uzyskane za pomocą ABPM w większym stopniu odpowiadają obecności uszkodzeń narządowych, np. przerostu lewej komory lub obecności mikroalbuminurii, niż tradycyjne, gabinetowe pomiary ciśnienia.
Poprawa wartości ciśnienia pod wpływem leczenia zanotowana w ABPM również lepiej niż pomiary tradycyjne odzwierciedla redukcję tych uszkodzeń. ABPM pozwala na ocenę ciśnienia w tych okresach doby, w których pomiar tradycyjny jest ze względów logistycznych niemożliwy lub uciążliwy.
Do wskazań do zastosowania 24-godzinnego ambulatoryjnego pomiaru ciśnienia tętniczego należą:
- podejrzenie nadciśnienia "białego fartucha",
- podejrzenie nadciśnienia ukrytego,
- podejrzenie nieprawidłowych wartości ciśnienia w nocy lub nad ranem,
- podejrzenie hipotonii, szczególnie podczas terapii hipotensyjnej,
- ustalenie wskazań do leczenia hipotensyjnego w nadciśnieniu granicznym,
- ustalenie skuteczności leczenia (nadciśnienie tętnicze oporne).
Nadciśnienie "białego fartucha" rozpoznaje się przy podwyższonych wartościach ciśnienia tętniczego podczas kilkakrotnych pomiarów w gabinecie (>140/90 mm Hg) oraz prawidłowych wartościach podczas kilkakrotnie przeprowadzonego ABPM. Związane jest ono z występującym u licznej grupy pacjentów (10-15 proc. populacji) zjawiskiem "białego fartucha", czyli wzrostem ciśnienia uwarunkowanym reakcją na pomiar ciśnienia podczas wizyty, szczególnie przez lekarza.
Pacjenci z ukrytym nadciśnieniem podczas tradycyjnych pomiarów ciśnienia w gabinecie lekarskim wykazują prawidłowe wartości, natomiast w ABPM ciśnienie jest podwyższone. Szacuje się, że dotyczy to około 10 proc. osób z prawidłowym ciśnieniem i obecnie zwraca się coraz większą uwagę na tę trudną do zidentyfikowania grupę chorych. U osób tych częściej i wcześniej dochodzi do rozwoju jawnego nadciśnienia tętniczego. Ukryte nadciśnienie należy podejrzewać, gdy występują powikłania narządowe typowe dla nadciśnienia przy prawidłowych wartościach ciśnienia w pomiarach gabinetowych.
ABPM pozwala także na ocenę dobowej zmienności ciśnienia. Charakterystyczny jest spadek ciśnienia podczas odpoczynku nocnego i poranny szybki wzrost wartości ciśnienia po przebudzeniu. Nocny spadek ciśnienia powinien wynieść 10-20 proc. Pacjenci, u których nie obserwuje się fizjologicznego spadku zaliczani są do grupy zwanej "non-dippers" i charakteryzują się wyższym ryzykiem wystąpienia powikłań narządowych oraz wyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym. W tej grupie częściej znajdują się też chorzy z nadciśnieniem wtórnym, co skłania do pogłębionej diagnostyki wtórnych przyczyn nadciśnienia. Również stwierdzenie nadmiernego rannego wzrostu ciśnienia nakazuje korektę leczenia.
Cennych informacji dostarcza zastosowanie ambulatoryjnego ciągłego pomiaru ciśnienia w przypadku podejrzenia epizodów hipotonii (spadków ciśnienia) podczas leczeniaj lub na skutek dysfunkcji układu autonomicznego u chorych z cukrzycą typu 1, hipotonią ortostatyczną, a także w podeszłym wieku.
Badanie ABPM ułatwia również decyzję o konieczności rozpoczęcia leczenia hipotensyjnego w wątpliwych przypadkach (np. nadciśnienie łagodne bez uszkodzeń narządowych) lub intensyfikacji terapii (np. nadciśnienie oporne).
Aparat jest zakładany na 24 godziny, Można go zdjąć na czas wieczornej kąpieli ale należy ponownie założyć po jej zakończeniu - by uzyskać pomiary z okresu nocy.